Dak vervangen met zonnepanelen erop betekent: de panelen eerst eraf, dan het dakwerk, dan de panelen terug. Die laatste stap is de kwetsbare: een string die niet opnieuw is ingeprikt, een optimizer die niet opnieuw is gekoppeld, of een connector die niet helemaal vastklikt, hoeft geen storingsmelding te geven; dat gedrag verschilt per merk en model omvormer of optimizer. De omvormer start gewoon opnieuw op en rapporteert het vermogen dat hij op dat moment meet, zonder dat af te zetten tegen wat er eigenlijk had moeten binnenkomen.
Wie doet wat: dakwerk is geen elektrotechniek
Een dak vervangen is werk voor een dakdekker. De panelen daarna weer aansluiten, de bekabeling testen en controleren dat elke string weer volledig meedoet, is elektrotechnisch werk. Dat hoeft niet dezelfde persoon te zijn, en in die overdracht tussen de twee vakgebieden zit de kwetsbare stap: wie controleert dat de dakdekker en de installateur (of elektricien) exact hetzelfde beeld hebben van wat er terug moet, in welke volgorde, en aangesloten op welke ingang van de omvormer?
Milieu Centraal, Techniek Nederland en de dakdekkersbranche hebben geen checklist voor het afhalen en terugplaatsen van bestaande panelen. Leg de afspraken dus vooraf zelf vast.
Zonnepanelen eraf voor dakwerk: wat je vooraf afspreekt
Zet dit op papier voordat de dakdekker begint, ook al voelt het overdreven:
- Wie haalt de panelen van het dak, en wie legt ze terug: de dakdekker, de installateur, of allebei na elkaar?
- Waar en hoe worden de panelen ondertussen bewaard (droog, rechtop, connectoren beschermd tegen vocht en vuil)?
- Wie doet het elektrotechnische deel: de bekabeling terugleggen, de strings aansluiten, de omvormer weer opstarten en testen?
- Wie controleert na afloop dat alles weer volledig meedoet, en hoe (zie hieronder)?
- Welke garantie geldt op je omvormer, en wat zegt die over afhalen en terugplaatsen? Vraag het na bij je installateur.
Wat garantie in het algemeen wel en niet dekt, en waarom het moment waarop een storing wordt opgemerkt voor een garantieclaim uitmaakt, staat uitgebreider in Omvormer kapot: garantie en levensduur.
Opslag en transport: waar het mis gaat zonder dat je het ziet
Tussen het dak af en het dak terug staan de panelen ergens anders: op een pallet, in een bestelbus, tegen de gevel. Een paar dingen zijn de moeite van het navragen waard voordat ze weer omhoog gaan:
- Zichtbare transportschade aan een paneel (gebarsten glas, een verbogen frame) die er voor het dakwerk nog niet was.
- Connectoren die tijdens de opslag los, vochtig of vuil zijn geworden in plaats van droog en aan elkaar gekoppeld.
Bij het terugplaatsen zelf zitten de fouten die onzichtbaar blijven in de aansluiting, en geen van onderstaande punten hoeft een storingsmelding te geven:
- Een string die simpelweg niet opnieuw is ingeprikt op de omvormer.
- Een optimizer (bij systemen met paneel-voor-paneel optimalisatie) of een micro-omvormer die niet opnieuw is gekoppeld nadat het paneel terughing.
- Een connector die tegen elkaar aan ligt maar niet volledig is vastgeklikt: geen contact, en geen waarschuwing.
- Panelen die in een andere volgorde of op een andere positie terugkomen dan waarin ze zijn weggehaald, waardoor de bekabeling niet meer bij de oorspronkelijke indeling van de strings past.
Zonnepanelen terugplaatsen: wat de herstart zou moeten laten zien
Dit vraag je voordat de installateur of elektricien vertrekt:
- Bevestiging dat elke string, optimizer of micro-omvormer weer stroom levert, niet alleen dat de omvormer aanstaat.
- Hetzelfde aantal panelen en optimizers of micro-omvormers zichtbaar in de app of het portaal als vóór het dakwerk.
- De datum en het tijdstip waarop het werk is afgerond, zodat je een duidelijke grens hebt tussen “ervoor” en “erna” voor de vergelijking hieronder.
Zonder een vastgelegd omslagpunt vergelijk je achteraf giswerk met giswerk.
Waarom het er na afloop gewoon uitziet
Na het dakwerk ziet de installatie er vanaf de grond meestal gewoon uit, en de app meestal ook. Een omvormer die opnieuw is opgestart, rapporteert het vermogen dat hij op dat moment meet. Of hij dat ook zonder waarschuwing doet als één string, één optimizer of één micro-omvormer donker is gebleven, verschilt per merk en model omvormer of optimizer. Een omvormer kan zonder enige foutmelding blijven draaien terwijl een string niets oplevert. Een eigenaar op het MoneySavingExpert-forum zag dat string 2 gewoon werkte en string 1 wel de juiste spanning had (360 V), maar nul stroom gaf en dus niets opwekte. De omvormer leek prima te werken en gaf geen foutmelding (thread, 2019). Hij bleek defect; de fabrikant verving hem achteraf onder garantie.
Dat zie je niet vanaf het dak, en niet aan een lampje dat brandt. Alleen de dagtotalen, vergeleken met de dagen ervoor en met wat het weer die dagen toeliet, laten het zien.
Zelf controleren na dakwerk: je eigen productiegeschiedenis
Of de installatie na het dakwerk weer volledig meedoet, kunnen alleen je eigen cijfers zeggen. De app van je omvormer, of een maandrapport dat je er zelf uit haalt, geeft de dagopbrengst in kWh. Vergelijk de dagen na het dakwerk met vergelijkbare zonnige dagen ervoor, en houd het weer in de gaten: een lagere dagopbrengst op een bewolkte dag zegt niets, dezelfde lagere dagopbrengst op een dag die verder net zo zonnig was als de dagen ervoor, wel.
Hoe je die vergelijking maakt en het weer meeneemt, staat in Opbrengst zonnepanelen controleren. Solmiro legt je dagopbrengst elke dag voor je naast het weer boven je dak.
Als het na een paar dagen nog steeds niet klopt
Blijft de dagopbrengst duidelijk achter nadat je het weer hebt meegewogen, of blijft een string, paneel of micro-omvormer in de app op nul staan? Dan is dat geen kwestie van nog even afwachten. Omvormer offline of geen productie helpt met de vervolgstappen, per situatie.